مدیرعامل هلدینگ نفت و گاز مپنا:
توسعه را با ابزار مدیریت پروژه نمیتوان سنجید
پایگاه خبری افق و اقتصاد – در شرایطی که اجرای پروژههای بزرگ صنعتی و زیرساختی همچنان یکی از محورهای اصلی سیاستگذاری اقتصادی کشور است، مدیرعامل هلدینگ نفت و گاز مپنا نسبت به خلط مفاهیم «پروژه» و «توسعه» هشدار داد و بر ضرورت تغییر پارادایم در مدیریت پروژه تأکید کرد.
به گزارش پایگاه خبری افق و اقتصاد، سعید محمدزاده، مدیرعامل هلدینگ نفت و گاز شرکت مپنا، با تأکید بر اینکه مدیریت پروژه صرفاً یک مقوله فنی نیست، گفت: «تا زمانی که خرد، اختیار و قدرت در کنار هم قرار نگیرند، پروژهها نهتنها به توسعه منجر نمیشوند، بلکه خود به یکی از چالشهای ساختاری کشور تبدیل خواهند شد.
محمدزاده، در سخنانی با اشاره به پیوند میان ادبیات اساطیری ایران و مفاهیم مدیریتی گفت: «ما تلاش کردیم ادبیات اساطیری و فرهنگی خودمان را با موضوع مدیریت و بهطور مشخص مدیریت پروژه پیوند بزنیم، چراکه آنچه در فرهنگ و تاریخ اجتماعی ما وجود دارد، در بسیاری از موارد میتواند راهگشا باشد.
وی با یادآوری تجربههای آموزشی خود افزود: «در حوزه برنامهریزی استراتژیک بارها دیدهایم که نظریهپردازان غربی از مفاهیمی استفاده میکنند که ریشه آن در ادبیات و فرهنگ ماست، اما نامی از آن برده نمیشود. این نشان میدهد ما گنجینهای فکری در اختیار داریم که کمتر از آن استفاده کردهایم.
مدیرعامل هلدینگ نفت و گاز مپنا با تأکید بر ماهیت انسانی مدیریت پروژه تصریح کرد: «برداشت من این است که مدیریت پروژه صرفاً یک مقوله فنی نیست، بلکه یک مقوله انسانی است. در این نگاه، سه عنصر خرد، اختیار و قدرت باید همزمان و در کنار یکدیگر دیده شوند.»
وی گفت: «وقتی به آسیبها و چالشهای مدیریت پروژه، یا حتی مدیریت در سطح کلان نگاه میکنیم، میبینیم که اغلب یکی از این اضلاع وجود ندارد؛ یا اختیار هست اما خرد نیست، یا قدرت هست اما اختیار وجود ندارد.
محمدزاده با اشاره به چالشهای رایج در پروژهها افزود: «امروز بسیاری از مدیران پروژه عملاً مسئول گزارش تأخیرها هستند، نه تصمیمگیری. آنها فقط تأخیر را گزارش میکنند، چراکه از ابتدا نگاه انسانی و خردمحور در طراحی پروژه وجود نداشته است.
وی ادامه داد: «مسئله اصلی ما این نیست که چطور بسازیم. از نظر دانش فنی و فناوری، کمبود جدی نداریم. پرسشهای اساسی اینهاست که چرا باید بسازیم و برای چه هدفی باید بسازیم؛ پرسشهایی که اگر در ابتدا پاسخ داده نشوند، در ادامه خود را به شکل بحران نشان میدهند.
مدیرعامل هلدینگ نفت و گاز مپنا با تفکیک سطوح مختلف تصمیمگیری گفت: «ما با سه سطح مسئله مواجه هستیم؛ پروژه، صنعت و توسعه. اما اشتباه رایج این است که سطح توسعه را با ابزارهای مدیریت پروژه میسنجیم، در حالی که این روش ذاتاً نادرست و مسئلهساز است.
وی افزود: «یکی از آسیبهای جدی پروژهها، فشارهای سیاسی و منطقهای است. در بسیاری از موارد، پروژهها بدون امکانسنجی واقعی و صرفاً به دلیل فشار سیاسی اجرا شدهاند، در حالی که پاسخگویی مشخصی هم در چرخه تصمیمگیری وجود نداشته است.
محمدزاده با اشاره به تجربه شهرکهای صنعتی گفت: «بسیاری از این پروژهها با دستور اجرا شدند، نه بر اساس مطالعه. نتیجه آن است که امروز نزدیک به ۴۰ درصد این شهرکها خالی یا با کمتر از ۵۰ درصد ظرفیت فعال هستند.
وی با تأکید بر تعارض منافع ذینفعان اظهار کرد: «کارفرما به دنبال منافع خود است، پیمانکار دغدغههای خودش را دارد و مدیر پروژه میان وجدان حرفهای، تعهد کاری و فشارها گرفتار میشود. در نهایت هرکسی سهم خود را میبرد و پروژه قربانی میشود.
مدیرعامل هلدینگ نفت و گاز مپنا با تأکید بر لزوم تغییر رویکرد گفت: «ما نیازمند یک تغییر پارادایم هستیم. بهجای تمرکز صرف بر اجرای پروژه، باید تمرکز را بر انتخاب پروژه بگذاریم. اولین سؤال این است که آیا اساساً این پروژه باید اجرا شود یا نه.
وی در پایان با اشاره به ضرورت نگاه اکوسیستمی افزود: «باید از فرهنگ سنتی مدیریت پروژه عبور کنیم و به سمت نگاه اکوسیستمی برویم. کشورهایی را میبینیم که منابع معدنی چندانی ندارند، اما به دلیل تعریف درست زنجیره ارزش، در سطح جهانی موفق هستند.
محمدزاده تأکید کرد: «جمع خرد، اختیار و قدرت میتواند به تصمیم درست منجر شود و این زمانی محقق میشود که مدیریت پروژه را به سطحی بالاتر ببریم؛ سطحی که میتوان از آن با عنوان حکمرانی پروژه یاد کرد. اگر قرار است به توسعه برسیم، باید ببینیم آیا واقعاً ثروتآفرینی میکنیم و آیا چیزی برای نسلهای آینده باقی میگذاریم یا نه.
