مردود شدن بانکها در آزمون تابآوری دیجیتال
پایگاه خبری افق و اقتصاد-اختلال همزمان در خدمات چند بانک بزرگ کشور بار دیگر زنگ خطر آسیبپذیری زیرساختهای بانکی را به صدا درآورده است؛ رخدادی که فارغ از منشأ آن حمله سایبری یا ضعف فنی پرسشهای جدی درباره تابآوری دیجیتال نظام بانکی و آمادگی آن برای مواجهه با بحرانها ایجاد میکند.
به گزارش پایگاه خبری افق و اقتصاد ؛ قطعی و اختلال همزمان در خدمات چند بانک بزرگ کشور بار دیگر پرسشهای جدی درباره وضعیت زیرساختهای بانکی و میزان آمادگی آنها برای مواجهه با بحرانها را مطرح کرده است.
هرچند تاکنون توضیح شفافی درباره این اختلالها ارائه نشده، اما تجربههای مشابه نشان میدهد افکار عمومی معمولاً میان دو فرضیه در نوسان است؛ حمله سایبری یا ضعف و فرسودگی زیرساختهای فنی.
فارغ از اینکه علت نهایی چه باشد، مساله مهمتر این است که چرا اختلال در چند بانک میتواند به سرعت زندگی روزمره میلیونها شهروند و فعالیت هزاران کسبوکار را تحت تأثیر قرار دهد چرا که در اقتصاد دیجیتال امروز، بانکها تنها یک نهاد مالی نیستند؛
آنها بخشی از زیرساخت حیاتی کشور محسوب میشوند و هرگونه اختلال در خدماتشان میتواند زنجیرهای از مشکلات را در حوزه پرداخت، تجارت الکترونیک، حملونقل، خدمات عمومی و حتی تأمین کالا ایجاد کند.
کارشناسان امنیت سایبری معتقدند حملات سایبری معمولا با نشانههایی مانند از دسترس خارج شدن سامانهها، اختلال در تبادل دادهها یا سوءاستفاده از آسیبپذیریهای شناختهشده همراه هستند.
در مقابل، فرسودگی زیرساخت، ضعف در معماری سامانهها، نبود مراکز پشتیبان کارآمد و کمبود سرمایهگذاری در نوسازی تجهیزات نیز میتواند به بروز اختلالهای گسترده منجر شود.
با این حال، آنچه بیش از علت حادثه اهمیت دارد، میزان آمادگی بانکها برای تداوم خدمترسانی در شرایط بحرانی است.
نگاهی به اختلالهای سالهای گذشته نشان میدهد بسیاری از مشکلات تکرارشوندهاند.
در هر بحران، وعدههایی درباره ارتقای امنیت، افزایش ظرفیت مراکز داده، ایجاد سامانههای پشتیبان و تقویت تابآوری دیجیتال مطرح میشود، اما وقوع مجدد اختلالهای گسترده این پرسش را ایجاد میکند که چه میزان از این وعدهها به مرحله اجرا رسیدهاند.
نکته نگرانکنندهتر، سناریوی وقوع همزمان چند بحران است. اگر در کنار اختلال بانکی، شبکههای ارتباطی یا اینترنت نیز با مشکل مواجه شوند، بخش بزرگی از خدمات دیجیتال کشور عملاً از دسترس خارج خواهد شد.
در چنین شرایطی نهتنها تراکنشهای مالی، بلکه بسیاری از خدمات وابسته به هویت دیجیتال، دولت الکترونیک و کسبوکارهای آنلاین نیز دچار اختلال میشوند.
این رخدادها نشان میدهد زمان آن رسیده که سیاستگذاران و مدیران بانکی به جای تمرکز صرف بر توسعه خدمات جدید، موضوع تابآوری زیرساختها را در اولویت قرار دهند.
افکار عمومی حق دارد بداند بانکها برای مقابله با حملات سایبری، خرابیهای فنی و شرایط بحرانی چه برنامهای دارند و چرا با وجود تجربههای متعدد گذشته، همچنان اختلالهای گسترده به بخشی از واقعیت نظام بانکی کشور تبدیل شده است.
شاید پرسش اصلی امروز این نباشد که اختلال اخیر ناشی از حمله سایبری بوده یا نقص فنی؛ بلکه این باشد که چرا زیرساختهای حیاتی کشور همچنان در برابر چنین رخدادهایی آسیبپذیر هستند و چه زمانی تابآوری دیجیتال از یک شعار به یک واقعیت عملی تبدیل خواهد شد.
