قبض برق ۴۰ برابری در راه است!

پایگاه خبری افق و اقتصاد – تنها ۲ درصد از مشترکان خانگی با مصرف بیش از دو برابر الگو، سهمی ۱۰ درصدی از کل برق کشور را به خود اختصاص داده‌اند. توانیر حالا با هدف اصلاح این رفتار پرهزینه، قبض‌های برق این گروه خاص را تا ۴۰ برابر تعرفه عادی محاسبه می‌کند تا ترمز مصرف نجومی را بکشد.

به گزارش پایگاه خبری افق و اقتصاد، تراز مصرف برق در ایران، روایتی از یک تناقض آماری است. در حالی که بخش بزرگی از جامعه با رعایت الگوی مصرف، سعی در حفظ پایداری شبکه دارند، گروه بسیار کوچکی از مشترکان با رفتارهای مصرفی خارج از قاعده، فشاری مضاعف بر شبکه سراسری وارد می‌کنند. داده‌های جدید شرکت توانیر نشان می‌دهد که تنها  ۲ درصد از مشترکان خانگی، سهمی ۱۰ درصدی از کل برق مصرفی بخش خانگی را به خود اختصاص داده‌اند.  این شکاف طبقاتی در مصرف انرژی، حالا به محور اصلی برنامه‌های مدیریت تقاضا تبدیل شده است.

تصویر دقیق از الگوی مصرف

بر اساس آمارهای ارائه‌شده توسط عبدالامیر یاقوتی، مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامه‌ریزی امور مشتریان شرکت توانیر، وضعیت مصرف برق در ایران به چهار لایه تقسیم می‌شود. لایه اول که ۷۵ درصد جامعه را شامل می‌شود، در محدوده استاندارد یا زیر الگو مصرف می‌کنند و حدود ۵۲ درصد از کل برق خانگی را به خود اختصاص داده‌اند. لایه دوم (۱۵ درصد مشترکان) و لایه سوم (۸ درصد مشترکان) به ترتیب ۱۸ و ۱۷ درصد مصرف را در اختیار دارند. اما نقطه بحرانی ماجرا، همان ۲ درصد نهایی است که با مصرف بیش از دو برابر الگو، ۱۰ درصد از کل انرژی بخش خانگی را می‌بلعند.

مجازات سنگین برای پرمصرف‌ها

آیا پرمصرف بودن همیشه به معنای اسراف است؟ توانیر معتقد است پاسخ منفی است. گاهی شرایط خاص خانواده، تعداد اعضا یا نوع تجهیزات، مصرف را بالا می‌برد. با این حال، استفاده‌های غیرضروری از سیستم‌های سرمایشی و بهره‌گیری از تجهیزات غیراستاندارد، محور اصلی این اسراف است.

برای کنترل این وضعیت، صنعت برق سیاست «هزینه-فایده» را اجرا می‌کند. تعرفه‌های پلکانی برای این گروه به گونه‌ای طراحی شده که قبض برق مشترکان بسیار پرمصرف (به‌ویژه آن نیم‌درصدی که تا ۵ برابر الگو مصرف دارند)، می‌تواند تا ۴۰ برابر تعرفه یک مشترک معمولی صادر شود. این اقدام نه یک جریمه صرف، بلکه ابزاری برای بازدارندگی و اصلاح رفتار است.

 فناوری به کمک مدیریت انرژی می‌آید

یکی از بازوهای اصلی توانیر در این مسیر، نصب بیش از هفت میلیون کنتور هوشمند است. این تجهیزات فراتر از ابزاری برای قرائت از راه دور، حکم «داشبورد» خودرو را برای مشترک دارند. مشترکان با استفاده از اپلیکیشن «برق من» می‌توانند وضعیت مصرف خود را به صورت لحظه‌ای رصد کنند. این شفافیت، امکان اصلاح رفتار مصرفی را به مشترک می‌دهد، پیش از آنکه قبض سنگین پایان دوره به دستش برسد.

ساده اما حیاتی؛ چگونه مصرف را بهینه کنیم؟

مدیریت مصرف لزوماً به معنای محدودیت رفاه نیست. کارشناسان معتقدند با چند گام ساده می‌توان مصرف را به طرز چشمگیری کاهش داد:

۱.  سرویس تجهیزات: تمیز کردن پشت یخچال و نصب سایبان برای کولرهای گازی، راندمان را به شدت بالا می‌برد.

۲.  انتخاب عاقلانه: نگهداری یخچال‌های قدیمی یا استفاده از یخچال‌های بیش‌از‌حد بزرگ برای خانوارهای کم‌جمعیت، یکی از کانون‌های اصلی اتلاف انرژی است.

۳.  تغییر عادت:  استفاده از دور کند کولر و ترکیب آن با پنکه، خاموش کردن روشنایی‌های غیرضروری و مدیریت تجهیزات برقی در ساعات اوج مصرف، نه تنها به پایداری شبکه کمک می‌کند، بلکه هزینه‌های خانوار را نیز به شکلی ملموس کاهش می‌دهد.

در نهایت، مدیریت مصرف برق یک وظیفه اجتماعی است. در روزهای گرم سال، همراهی مشترکان با صنعت برق، کلید عبور از بحران و تضمین پایداری شبکه برای همه است.