همکاری مشترک برای حمایت‌های هدفمند از فناوری‌های اقتدار‌آفرین

پایگاه خبری افق و اقتصاد-در جریان امضای تفاهم‌نامه همکاری میان معاونت علمی و بنیاد ایران پیشرفته، همکاری مشترک برای حمایت‌های هدفمند از فناوری‌های اقتدار‌آفرین و احیا شرکت‌های دانش‌بنیان نوپا در دستور کار قرار گرفت.

به گزارش پایگاه خبری افق و اقتصاد ؛ حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور در نشست امضای تفاهم‌نامه همکاری میان بنیاد ایران پیشرفته و معاونت علمی که امروز ۱۲ خردادماه در محل این بنیاد برگزار شد، با تشریح رویکردهای مختلف سیاست‌گذاری در حوزه علم و فناوری، بر انتخاب سیاست ترکیبی از سوی معاونت علمی تأکید کرد.

وی با اشاره به اینکه در دنیا سه الگوی اصلی برای مدیریت و سیاست‌گذاری علم و فناوری وجود دارد، گفت: در الگوی اکوسیستم باز، دولت نقش حداقلی دارد و بیشتر در جایگاه تسهیل‌گر ظاهر می‌شود؛ همان‌گونه که در سیلیکون‌ولی آمریکا مشاهده می‌شود.

در این مدل، مسیر رشد شرکت‌های نوآور و استارتاپ‌ها عمدتاً توسط بازار، سرمایه‌گذاران و بازیگران بخش خصوصی تعیین می‌شود و دولت تنها بسترهای لازم برای فعالیت را فراهم می‌کند.

افشین در ادامه به الگوی دولت هدایتگر اشاره کرد و افزود: در این رویکرد، دولت با هدف دستیابی سریع‌تر به فناوری‌های مشخص، به‌صورت مستقیم در جهت‌دهی زیست‌بوم علم و فناوری نقش‌آفرینی می‌کند؛ الگویی که نمونه آن در چین دیده می‌شود.

در این مدل، دولت با تعیین اولویت‌ها، تخصیص منابع و سیاست‌گذاری هدفمند، مسیر توسعه فناوری را مشخص می‌کند.

سیاست ترکیبی، راهبرد ایران برای توسعه علم و فناوری

معاون علمی رئیس‌جمهور با بیان اینکه معاونت علمی، مدل ترکیبی را برگزیده است، توضیح داد: در این رویکرد، لایه‌های پایین زیست‌بوم بر پایه اکوسیستم باز و رقابتی شکل می‌گیرند، اما در لایه‌های بالاتر، دولت نقش هدایتگر و سیاست‌گذار فعال را بر عهده دارد.

به گفته او، این مدل مشابه آن چیزی است که در کره جنوبی نیز اجرا شده و برای کشورهایی مانند ایران که بازار فناوری و صنعت هنوز به‌طور کامل هم‌افزا و هم‌تراز نشده‌اند، کارآمدتر است.

در کشورهایی که بازار فناوری و صنعت هم‌زمان و هم‌سطح حرکت می‌کنند، بخش خصوصی می‌تواند نقش اصلی را ایفا کند؛ اما در کشورهایی مانند ایران، دولت ناچار است نقش فعال‌تری در ایجاد پیوند میان بازار، صنعت و فناوری داشته باشد تا شکاف‌های موجود را جبران کند.

وی همچنین با اشاره به مفاد این تفاهم‌نامه گفت: ایجاد پارک علم و فناوری در حوزه‌های اقتدارآفرین و احیای شرکت‌های دانش‌بنیان از محورهای اصلی این همکاری است.

به گفته او، پارک‌های علم و فناوری باید به سمت حوزه‌هایی بروند که برای کشور قدرت‌آفرین و راهبردی هستند و معاونت علمی نیز در این مسیر حمایت ویژه‌تری ارائه خواهد کرد.

حوزه‌های همچون امنیت سایبری، کوانتوم، هوش مصنوعی، زیست‌فناوری، علوم شناختی، میکرو الکترونیک و کرایوژنیک از جمله این حوزه‌های اقتدارآفرین هستند.

معاون علمی رئیس‌جمهور در ادامه با اشاره به لزوم حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان آسیب‌دیده، گفت: احیای این شرکت‌ها پس از جنگ‌های اخیر، از اولویت‌های معاونت علمی است؛ زیرا بسیاری از آن‌ها نه از نظر فیزیکی، بلکه به دلیل کوچک بودن و نوپا بودن، بازار خود را از دست داده‌اند.

در همین راستا، سازوکارهای مالی مختلفی از جمله اوراق توسعه فناوری، کرادفاندینگ‌ها، صندوق‌های خطرپذیر و صندوق‌های PE برای تقویت این زیست‌بوم به‌کار گرفته شده است.

گفتنی است هدف از این تفاهم‌نامه که امروز میان محمد مخبر، رئیس بنیاد ایران پیشرفته و حسین افشین معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور، با عنوان نقشه راه و چارچوب اقدامات مشترک میان بنیاد ایران پیشرفته و معاونت علمی در محل این بنیاد به امضا رسید، توسعه و حمایت از نهادها، ابزارها و زیرساخت‌های حوزه علم و فناوری کشور است و بر گسترش همکاری‌های مشترک در مسیر تقویت زیست‌بوم دانش‌بنیان، حمایت از فعالیت‌های ترویجی، پژوهشی و سرمایه‌گذاری خطرپذیر، توسعه ابزارهای مالی و زیرساخت‌های استانی و ملی برای جذب سرمایه‌گذاری، همکاری در احیای واحدهای دانش‌بنیان و فناور و نیز پشتیبانی از توسعه زیرساخت‌های مرکز نوآوری امنیت سایبری، مزرعه پردازش هوش مصنوعی و فناوری میکروالکترونیک تمرکز دارد.

بر اساس مفاد این تفاهم‌نامه، بنیاد ایران پیشرفته مسئولیت پیگیری و جذب منابع از سرمایه‌گذاران نهادی و حقوقی برای تقویت فراصندوق ثروت ستارگان و حمایت از ابزارهای تأمین مالی بورسی در توسعه زیست‌بوم دانش‌بنیان را برعهده گرفته و در همین راستا نسبت به تقویت صندوق‌های سرمایه‌گذاری جسورانه و خصوصی اقدام خواهد کرد.

همچنین بنیاد موظف است منابع فراصندوق را به شرکت‌های سرمایه‌پذیر فعال در حوزه‌های فناورانه و نوآورانه، با اولویت اقلام راهبردی موضوع قانون جهش تولید دانش‌بنیان، تخصیص دهد و در کنار آن برای تأسیس صندوق جامع پژوهش و فناوری و صندوق پژوهش و فناوری خطرپذیر شرکتی نیز با شرکای واجد شرایط وارد عمل شود.

در مقابل، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری نیز متعهد شده است در فرآیند اعطای موافقت اصولی اعتبار مالیاتی به سرمایه‌گذاران فراصندوق، هم‌زمان با تزریق منابع و به میزان سرمایه‌گذاری آنان، مساعدت و اقدامات لازم را انجام دهد و زمینه بهره‌مندی سرمایه‌گذاران از این اعتبار را در چارچوب ضوابط قانونی و با تأیید دبیرخانه شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش‌بنیان فراهم کند.

همچنین این معاونت در تسریع امور مربوط به تأسیس و توسعه صندوق‌های پژوهش و فناوری همکاری خواهد کرد و برای بهره‌برداری از ظرفیت‌های قانونی جهت توسعه زیرساخت‌های پارک علم و فناوری پیشرفت نیز اقدامات لازم را به عمل می‌آورد.

این تفاهم‌نامه همچنین به همکاری دو طرف در توسعه زیرساخت‌های پارک علم و فناوری پیشرفت اختصاص دارد؛ به‌گونه‌ای که بنیاد ایران پیشرفته با استفاده از ظرفیت‌های خود زمینه جذب شرکت‌های سرمایه‌گذار واجد شرایط را برای توسعه این پارک فراهم می‌کند و معاونت علمی نیز شرایط استفاده از اعتبار مالیاتی برای این سرمایه‌گذاران را در چارچوب آیین‌نامه‌های اجرایی مربوطه مهیا خواهد کرد.