بنزین در نقطه جوش ظرفیت

پایگاه خبری افق و اقتصاد – ظرفیت پالایشگاهی ایران به سقف تاریخی خود رسیده و دیگر امکان افزایش توان تولید سوخت وجود ندارد، واقعیتی نگران‌کننده که از بحرانی فراتر از توان فنی پالایشگاه‌ها و پیشروی به سوی کسری روزانه ۱۵ میلیون لیتری بنزین خبر می‌دهد.

به گزارش پایگاه خبری افق و اقتصاد، ناصر عاشوری، دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پالایش نفت، در نشست خبری اخیر با ترسیم تصویری شفاف از تنگناهای این بخش، امنیت ملی و معیشت جامعه را وابسته به پایداری صنعت پالایش دانست و نسبت به تبعات سیاست‌گذاری‌های دستوری و تک‌بعدی هشدار داد.

عاشوری در تشریح آخرین وضعیت پالایشگاه تهران پس از حوادث اخیر گفت: دو واحد پالایشی دچار آسیب‌دیدگی شدند، اما عملیات بازسازی با همت مهندسان داخلی تنها پنج روز پس از حادثه کلید خورد.

وی افزود: تاکنون بالغ بر ۲ هزار میلیارد تومان (۲ همت) تجهیزات تخصصی برای این بخش تأمین و خریداری شده و بخش‌هایی از واحدها وارد مدار تولید شده‌اند. بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، تمامی واحدهای آسیب‌دیده تا ۱۵ شهریورماه به شکل کامل و با حداکثر ظرفیت اسمی به چرخه تولید بازمی‌گردند.

وی همچنین از اجرای طرح‌های توسعه زیرساخت‌های ذخیره‌سازی و احداث انبارهای جدید سوخت خبر داد که در قالب قراردادهای پیمانکاری و تحت نظارت مستقیم شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی در جریان است.

جهش تاریخی ظرفیت و رسیدن به سقف تولید

دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پالایش نفت با اشاره به آمار جهش تولید طی سال‌های اخیر اعلام کرد: ظرفیت پالایش کشور از ۵۷ میلیون بشکه در روز در سال ۱۳۹۵ به ۱۲۲ میلیون بشکه در روز در سال جاری افزایش یافته است، رکوردی بی‌سابقه که نشان می‌دهد پالایشگاه‌های کشور هم‌اکنون با حداکثر توان کار می‌کنند و امکان افزایش دوباره سقف تولید وجود ندارد.

وی تصریح کرد: با وجود استمرار تولید حداکثری و استفاده از بنزین اختلاطی، هم‌اکنون کشور با کسری روزانه ۸ میلیون لیتر بنزین روبه‌رو است، رقمی که با روند صعودی مصرف داخلی، در آینده‌ای نزدیک به ۱۵ میلیون لیتر در روز خواهد رسید.

اقتصاد دستوری و بحران نقدینگی در پالایشگاه‌ها

عاشوری با انتقاد از رویکردهای سنتی و قیمت‌گذاری‌های دستوری خاطرنشان کرد: در سراسر جهان، پالایشگاه‌ها از سودآورترین و پویاترین بنگاه‌های اقتصادی به شمار می‌روند، اما در ایران قوانین دستوری در حوزه تأمین و فروش فرآورده‌ها، دست پالایشگاه‌ها را برای فعالیت به عنوان یک بنگاه اقتصادی چابک و سودآور بسته است.

وی ادامه داد: فشار بیش از حد برای جبران ناترازی بنزین موجب شده تا بخشی از فرآورده‌های ویژه و با ارزش افزوده بالا اجباراً به بنزین و گازوئیل تبدیل شوند. این چرخه نادرست، جریان نقدینگی پالایشگاه‌ها را به شدت تضعیف کرده و مانع اصلی اجرای پروژه‌های کیفی‌سازی سوخت و طرح‌های توسعه‌ای شده است.

عاشوری تأکید کرد: مجلس شورای اسلامی پالایشگاه‌ها را مکلف کرده تا ۴۰ درصد از منابع خود را به نوسازی، بهینه‌سازی مصرف انرژی و تکالیف زیست‌محیطی از جمله کاهش تولید نفت‌کوره اختصاص دهند، اجرای این تکالیف سنگین نیازمند اصلاح ساختار مالی و خروج از مدل‌های سنتی است.

ردپای خودروهای پرمصرف و ناوگان فرسوده در ناترازی سوخت

دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پالایش نفت با تأکید بر اینکه پالایشگاه‌ها نباید تاوان ناکارآمدی دیگر بخش‌ها را بدهند، گفت: حل معضل ناترازی بنزین تنها وظیفه پالایشگاه‌ها نیست؛ صنعت خودروسازی باید مسئولیت فنی خود را در قبال مصرف بالای خودروهای داخلی بپذیرد.

وی دلایل اصلی هدررفت انرژی و رشد افسارگسیخته مصرف را در چند محور کلیدی همچون فناوری پایین و مصرف بالای خودروهای داخلی در مقایسه با استانداردهای جهانی، فرسودگی شدید ناوگان حمل‌ونقل عمومی، شهری و بین‌شهری، کمبود زیرساخت‌های حمل‌ونقل عمومی و وابستگی مردم به خودروهای شخصی و همچنین قاچاق گسترده سوخت ناشی از اختلاف فاحش قیمت داخلی و منطقه‌ای خلاصه کرد.

عاشوری در پایان یادآور شد: تبدیل پالایشگاه‌ها به واحدهای پتروپالایشی و تولید محصولات با ارزش افزوده پتروشیمی، تنها راه نجات اقتصادی این صنعت است، رویکردی که در کنار خروج خودروهای فرسوده، اصلاح ساختار مصرف و مبارزه با قاچاق سوخت، می‌تواند آرامش را به تراز انرژی کشور بازگرداند.