هوش مصنوعی مصرف برق آمریکا را به رکورد تازه میرساند
دیتاسنترها چگونه معادلات انرژی را تغییر میدهند؟
پایگاه خبری افق و اقتصاد-رشد هوش مصنوعی در حال ایجاد تغییری است که شاید تا چند سال قبل کمتر مورد توجه قرار میگرفت: رقابت بر سر توان پردازشی، به رقابت بر سر برق تبدیل شده است. توسعه دیتاسنترهای عظیم، زیرساخت های رایانش ابری و مراکز پردازش موردنیاز مدل های هوش مصنوعی، تقاضای جدیدی را وارد شبکه های برق کرده و اکنون آثار آن در پیشبینی های رسمی انرژی آمریکا نیز دیده میشود.
به گزارش پایگاه خبری افق و اقتصاد ؛ اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) در تازهترین نسخه Short-Term Energy Outlook پیشبینی کرده است که مصرف برق ایالات متحده پس از ثبت رکورد در سال ۲۰۲۵، در سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ نیز به سطوح بیسابقه جدیدی برسد.
EIA افزایش تقاضای دیتاسنترها را یکی از عوامل اصلی این روند معرفی میکند.
سه رکورد متوالی در مصرف برق
بر اساس این پیشبینی، مصرف برق آمریکا از ۴,۱۹۵ میلیارد کیلوواتساعت در سال ۲۰۲۵ به ۴,۲۶۸ میلیارد کیلوواتساعت در سال ۲۰۲۶ و سپس به ۴,۳۹۱ میلیارد کیلوواتساعت در سال ۲۰۲۷ خواهد رسید.
به این ترتیب، طی تنها دو سال حدود ۱۹۶ میلیارد کیلوواتساعت به تقاضای سالانه برق این کشور افزوده میشود.
نکته مهم آن است که این رشد صرفاً نتیجه افزایش جمعیت یا فعالیتهای متعارف اقتصادی نیست.
توسعه دیتاسنترهای مرتبط با هوش مصنوعی، رایانش ابری و برخی فعالیتهای رمزارزی، همراه با برقیشدن بیشتر گرمایش و حملونقل، ساختار تقاضای برق آمریکا را تغییر داده است.
دیتاسنتر؛ از ساختمان فناوری تا زیرساخت انرژی
دیتاسنترهای نسل جدید حجم عظیمی از پردازش را بهصورت شبانهروزی انجام میدهند.
پردازندههای قدرتمند مورد استفاده برای آموزش و اجرای مدلهای هوش مصنوعی نهتنها برق زیادی مصرف میکنند، بلکه سامانههای سرمایش، تجهیزات ذخیرهسازی، شبکه و برق اضطراری نیز به مصرف مجموعه اضافه میشوند.
در نتیجه، محل احداث یک دیتاسنتر بزرگ دیگر فقط براساس دسترسی به زمین، اینترنت یا نیروی متخصص انتخاب نمیشود؛ دسترسی مطمئن به برق و ظرفیت شبکه نیز به یک عامل تعیینکننده سرمایهگذاری تبدیل شده است.
اهمیت این مسئله در تگزاس بهخوبی دیده میشود. EIA پس از اعلام توقف موقت توسعه دیتاسنترهای جدید در این ایالت، پیشبینی رشد بار برق تگزاس در سال ۲۰۲۷ را از ۱۴ درصد به ۶ درصد کاهش داد؛
نشانهای روشن از اینکه پروژههای دیتاسنتری اکنون میتوانند حتی پیشبینی تقاضای برق یک ایالت را بهطور محسوس تغییر دهند.
برق موردنیاز هوش مصنوعی از کجا تأمین میشود؟
افزایش تقاضا الزاماً به معنی بازگشت کامل به سوختهای فسیلی نیست؛ اما شبکه برای پاسخگویی به بارهای جدید به ترکیبی از منابع نیاز دارد.
EIA گزارش میدهد که در نیمه نخست ۲۰۲۶، تولید برق خورشیدی آمریکا نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۱ درصد، برقآبی ۹ درصد و بادی ۶ درصد افزایش یافته است.
در عین حال، تولید برق نیروگاههای گازسوز نیز رشد کرده و انتظار میرود در ۲۰۲۷ افزایش بیشتری داشته باشد. در مقابل، تولید برق زغالسنگ روند نزولی دارد.
این ترکیب یک واقعیت مهم درباره آینده سیستم برق را نشان میدهد: افزایش سریع انرژیهای تجدیدپذیر برای پاسخ به تقاضای جدید ضروری است، اما تولید قابل اتکا، شبکه انتقال، ذخیرهسازی و منابع انعطافپذیر نیز باید همزمان توسعه پیدا کنند.
هوش مصنوعی حالا یک مسئله زیرساختی است
آنچه در آمریکا اتفاق میافتد، فقط یک مسئله محلی نیست. توسعه هوش مصنوعی در بسیاری از اقتصادهای بزرگ جهان باعث شده موضوعاتی مانند ظرفیت شبکه، تأمین برق دیتاسنترها، توسعه نیروگاههای جدید، ذخیرهسازی انرژی و قراردادهای بلندمدت خرید برق دوباره در مرکز تصمیمگیری شرکتهای فناوری قرار گیرد.
حتی شرکتهایی که فعالیت اصلی آنها هیچ ارتباطی با صنعت انرژی ندارد، اکنون ناچارند درباره محل تولید برق، قابلیت اطمینان شبکه، قیمت انرژی و امنیت عرضه تصمیمگیری کنند.
این تغییر، مرز میان اقتصاد دیجیتال و اقتصاد انرژی را کمرنگتر میکند.
یک پارادوکس مهم
هوش مصنوعی از یک سو میتواند برای بهینهسازی شبکه برق، پیشبینی مصرف، مدیریت نیروگاهها، کاهش مصرف انرژی و افزایش بهرهوری بهکار گرفته شود؛ اما از سوی دیگر، زیرساخت فیزیکی موردنیاز خود این فناوری به مصرفکنندهای بزرگ و رو به رشد انرژی تبدیل شده است.
بنابراین پرسش آینده فقط این نیست که هوش مصنوعی تا چه اندازه قدرتمند خواهد شد؛ بلکه این است که شبکههای برق چگونه میتوانند انرژی موردنیاز این رشد را با هزینه قابل قبول، قابلیت اطمینان بالا و انتشار کربن کمتر تأمین کنند.
جمعبندی
پیشبینی EIA از ثبت رکوردهای جدید مصرف برق آمریکا در ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ نشانهای از یک تحول بزرگتر است: زیرساخت انرژی در حال تبدیل شدن به یکی از محدودیتهای تعیینکننده توسعه اقتصاد دیجیتال است.
در آیندهای که دیتاسنترها، صنایع پیشرفته، خودروهای برقی و برقیسازی اقتصاد همزمان تقاضای بیشتری ایجاد میکنند، ظرفیت تولید برق بهتنهایی کافی نخواهد بود؛ توسعه شبکه، ذخیرهسازی، مدیریت تقاضا و تأمین پایدار انرژی نیز بخشی از رقابت فناوری خواهند بود.
