تولیدکنندگان تابلوهای برق زیر فشار جنگ، کمبود ارز و مطالبات معوق
پایگاه خبری افق و اقتصاد _ کاظم گرامی رئیس هیات مدیره انجمن صنفی کارفرمایی تولیدکنندگان تابلوهای برق ایران، در نشست خبری که پیش از ظهر امروز برگزار شد،و در این نشست چالش‌های این صنعت از جمله خسارت‌های ناشی از جنگ، مشکلات تخصیص ارز و ثبت سفارش، مطالبات پرداخت‌نشده تولیدکنندگان، موانع صادرات دانش فنی و ضرورت حمایت از توان داخلی مورد بحث قرار گرفت.
صنعت برق باید در اولویت کالاهای اساسی قرار گیرد
به گزارش پایگاه خبری افق و اقتصاد، رئیس هیات مدیره انجمن صنفی کارفرمایی تولیدکنندگان تابلوهای صنعت برق ایران با تأکید بر اهمیت راهبردی صنعت برق گفت: صنعت برق و به‌ویژه صنعت تابلوی برق، به دلیل نقش اساسی در تأمین و پایداری برق کشور، باید در اولویت سیاست‌های حمایتی قرار گیرد.
به گفته وی، در شرایطی که برای تأمین کالاهای اساسی و اقلام مورد نیاز مردم برنامه‌ریزی می‌شود، اهمیت برق و تجهیزات مرتبط با آن نیز باید مورد توجه قرار گیرد؛ چراکه اختلال در تأمین برق می‌تواند فعالیت بخش‌های گسترده‌ای از اقتصاد و زندگی روزمره مردم را تحت تأثیر قرار دهد.
وی با اشاره به مشکلات تولیدکنندگان در تأمین تجهیزات وارداتی افزود: فعالان این صنعت، با وجود دشواری‌های حمل‌ونقل، محدودیت‌های ارزی و موانع ثبت سفارش، تلاش می‌کنند تجهیزات مورد نیاز خود را از مسیرهای مختلف تأمین کنند؛ اما در مقابل، فرایند تخصیص ارز و واردات برخی اقلام مورد نیاز تولید با ابهام و تغییرات مکرر مواجه است.
گرامی تأکید کرد که شفافیت در مقررات و ایجاد رویه‌های پایدار برای ثبت سفارش و تخصیص ارز، می‌تواند به برنامه‌ریزی بهتر تولیدکنندگان و کاهش ریسک فعالیت‌های صنعتی کمک کند.
خسارت برخی واحدهای تولیدی در جنگ و نبود حمایت مؤثر
در بخش دیگری از این نشست، خسارت‌های واردشده به برخی شرکت‌های عضو انجمن در جنگ‌های اخیر و مشکلات بازسازی این واحدها مطرح شد.
به گفته وی، برخی شرکت‌های عضو انجمن در جریان جنگ خسارت‌های سنگینی متحمل شدند و با استفاده از منابع مالی خود و بدون دریافت کمک مؤثر، اقدام به بازسازی واحدهایشان کردند. با این حال، تعدادی از این شرکت‌ها در جنگ ۴۰روزه نیز دوباره آسیب دیدند و همچنان درگیر بازسازی هستند.
وی توضیح داد که در برخی موارد، محل فعالیت شرکت‌ها مستقیماً هدف حمله قرار نگرفته، اما انفجارها و آسیب‌های ناشی از حملات در مناطق مجاور، خسارت‌های سنگینی به تجهیزات و تأسیسات آنها وارد کرده است.
رئیس هیات مدیره انجمن صنفی کارفرمایی تولیدکنندگان تابلوهای برق ایران با بیان اینکه برآورد دقیقی از مجموع خسارت‌های واردشده در اختیار ندارد، گفت: بر اساس اطلاعاتی که شرکت‌های عضو انجمن ارائه کرده‌اند، برخی از این واحدها با وجود مراجعه به مراجع مربوط، تاکنون کمک مؤثری برای جبران خسارت‌های خود دریافت نکرده‌اند.
وی خواستار شفاف شدن سازوکار حمایت از واحدهای تولیدی آسیب‌دیده شد و تأکید کرد که در شرایط دشوار اقتصادی، بازسازی خسارت‌های سنگین بدون حمایت مؤثر می‌تواند ادامه فعالیت برخی شرکت‌ها را با مشکل مواجه کند.
توسعه ساخت داخل؛ از تأمین تجهیزات تا صادرات دانش فنی
این مسئول انجمن با اشاره به پیشرفت صنعت تابلوی برق در زمینه تولید داخلی گفت: بخش قابل‌توجهی از تجهیزاتی که در گذشته از خارج کشور تأمین می‌شد، اکنون در داخل تولید می‌شود.
به گفته وی، تولیدکنندگان داخلی در سال‌های گذشته، به‌ویژه در دوره تشدید تحریم‌ها و محدودیت‌های ارزی، تلاش کرده‌اند وابستگی به واردات را کاهش دهند و امکان تأمین تجهیزات مورد نیاز صنعت برق را در داخل کشور فراهم کنند.
وی با تأکید بر توان فنی شرکت‌های داخلی افزود: پیشرفت این صنعت تنها به تولید تجهیزات محدود نمانده و برخی شرکت‌های توانمند، علاوه بر تأمین نیاز داخل، توانسته‌اند دانش فنی خود را به کشورهای دیگر منتقل کنند.
گرامی با اشاره به نمونه‌هایی از همکاری شرکت‌های ایرانی با طرف‌های خارجی گفت که برخی تولیدکنندگان داخلی حتی در شرایط تحریم، دانش فنی خود را در اختیار شرکت‌های خارجی قرار داده‌اند و در مواردی، شرکت‌های ایرانی برای تولید محصولات خود در بازارهای دیگر، از ظرفیت‌های فنی داخلی استفاده کرده‌اند.
با این حال، وی یکی از موانع موجود را محدودیت انتقال دانش فنی میان شرکت‌های ایرانی دانست و اظهار کرد: در حالی که برخی شرکت‌های داخلی توانایی طراحی و تولید محصولات پیشرفته را دارند، همچنان در زمینه ارائه مجوزهای فنی و فعالیت تحت لیسانس شرکت‌های ایرانی با محدودیت‌هایی روبه‌رو هستند.
به گفته وی، همان‌طور که شرکت‌های خارجی در گذشته دانش فنی خود را در اختیار چندین تولیدکننده قرار می‌دادند، باید امکان انتقال دانش فنی میان شرکت‌های داخلی نیز فراهم شود تا شرکت‌های توانمند بتوانند فناوری خود را در اختیار سایر تولیدکنندگان قرار دهند.
ظرفیت تولید داخلی و ضرورت اصلاح نگاه به محصولات ایرانی
رئیس هیات مدیره انجمن صنفی کارفرمایی تولیدکنندگان تابلوهای برق ایران با انتقاد از ترجیح برخی خریداران به محصولات خارجی، گفت: صنعت تابلوی برق ایران در مقایسه با یک یا دو دهه گذشته پیشرفت قابل‌توجهی داشته و بسیاری از شرکت‌ها توانسته‌اند تجهیزاتی با کیفیت فنی رقابتی تولید کنند.
وی افزود: تولیدکنندگان داخلی برای توسعه محصولات خود به بازار و امکان تولید در مقیاس مناسب نیاز دارند. اگر محصولات داخلی به میزان کافی مورد استفاده قرار نگیرند، فرصت شناسایی و رفع ایرادات احتمالی و بهبود مستمر کیفیت نیز محدود می‌شود.
او با اشاره به تجربه برخی کشورهای صنعتی در توسعه تولیدات خود تأکید کرد که افزایش تولید، رقابت و بازخورد مصرف‌کنندگان می‌تواند به بهبود کیفیت و کاهش هزینه تمام‌شده محصولات کمک کند.
به گفته وی، حمایت از تولید داخلی باید به گونه‌ای باشد که ضمن فراهم کردن فرصت رشد برای شرکت‌های ایرانی، کیفیت، قیمت و خدمات پس از فروش نیز مورد توجه قرار گیرد.
گرامی همچنین با تأکید بر اینکه رقابت می‌تواند به ارتقای صنعت کمک کند، گفت: محصولات داخلی در بسیاری از موارد از نظر قیمت، کیفیت و پشتیبانی فنی توان رقابت دارند و حضور تولیدکنندگان داخلی در بازار، امکان دسترسی مصرف‌کنندگان به خدمات و پشتیبانی نزدیک‌تر را فراهم می‌کند.
واردات تجهیزات؛ چالش ارز، حمل‌ونقل و تأمین قطعات
در این نشست، مشکلات واردات تجهیزات مورد نیاز صنعت برق نیز مورد توجه قرار گرفت. به گفته این مسئول، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، محدودیت‌های ناشی از تحریم و دشواری تأمین ارز، هزینه واردات را افزایش داده و در مواردی، روند تولید داخلی را مختل کرده است.
رئیس هیات مدیره انجمن صنفی کارفرمایی تولیدکنندگان تابلوهای برق ایران تآکید کرد که برخی تولیدکنندگان داخلی برای تکمیل محصولات خود به تعداد محدودی قطعه وارداتی نیاز دارند؛ اما نرسیدن همین قطعات می‌تواند تولید محصول نهایی را متوقف کند. در چنین شرایطی، ممکن است محصول مشابه خارجی در بازار موجود باشد، در حالی که تولیدکننده داخلی به دلیل ناتوانی در تأمین یک یا چند قطعه، امکان عرضه محصول خود را نداشته باشد.
این فعال صنعتی با تأکید بر ضرورت تسهیل تأمین قطعات مورد نیاز تولیدکنندگان کوچک و متوسط گفت: محدودیت‌های وارداتی نباید به شکلی اعمال شود که تولید داخلی، با وجود برخورداری از توان فنی و ظرفیت تولید، به دلیل کمبود قطعات ضروری متوقف شود.
وی همچنین با اشاره به تولید برخی تجهیزات در داخل کشور تأکید کرد که حمایت از تولیدکنندگان باید همراه با توجه به قیمت، کیفیت و رقابت‌پذیری محصولات باشد و از ایجاد انحصار و افزایش غیرمنطقی قیمت‌ها جلوگیری کند.
صادرات به کشورهای همسایه و بازارهای منطقه‌ای
به گفته این مسئول انجمن، صادرات تابلوهای برق ایران عمدتاً به کشورهای همسایه و بازارهای منطقه‌ای انجام می‌شود و کشورهایی مانند عراق، افغانستان، ارمنستان و ازبکستان از جمله مقاصد صادراتی این محصولات هستند.
گرامی همچنین با اشاره به برخی همکاری‌های فنی با شرکت‌های خارجی گفت که توانمندی شرکت‌های ایرانی در زمینه طراحی و تولید تجهیزات برق، زمینه حضور در بازارهای جدید و انتقال دانش فنی را فراهم کرده است.
او تأکید کرد که توسعه صادرات و افزایش سهم محصولات ایرانی در بازارهای منطقه‌ای، علاوه بر ایجاد درآمد ارزی، می‌تواند به ارتقای کیفیت، کاهش هزینه‌های تولید و تقویت توان رقابتی شرکت‌ها کمک کند.
مطالبات معوق و انباشت تابلوهای آماده در کارخانه‌ها
یکی دیگر از مشکلات مطرح‌شده در این نشست، مطالبات معوق تولیدکنندگان تابلوهای برق و انباشت محصولات آماده تحویل در کارخانه‌ها بود.
رئیس هیات مدیره انجمن صنفی کارفرمایی تولیدکنندگان تابلوهای برق ایران با بیان اینکه بخش قابل‌توجهی از تولیدات این صنعت بر اساس سفارش و نقشه اختصاصی مشتری انجام می‌شود، توضیح داد: تولیدکنندگان پس از دریافت سفارش و بخشی از پیش‌پرداخت، باید هزینه قابل‌توجهی برای خرید تجهیزات، تأمین مواد اولیه و ساخت محصول پرداخت کنند.
به گفته وی، در برخی قراردادها، با وجود آنکه تولیدکننده تابلو را ساخته و آماده تحویل کرده است، سفارش‌دهنده برای دریافت محصول و پرداخت باقی‌مانده مبلغ قرارداد مراجعه نمی‌کند. این وضعیت موجب اشغال فضای کارخانه‌ها، انباشت محصولات و بلوکه شدن منابع مالی تولیدکنندگان می‌شود.
گرامی افزود: در مواردی، تولیدکننده تنها بخشی از مبلغ قرارداد را در ابتدای کار دریافت می‌کند و ناچار است بخش عمده هزینه‌های ساخت را از منابع خود تأمین کند. تأخیر در تحویل گرفتن محصول و تسویه‌حساب، فشار مالی قابل‌توجهی بر شرکت‌ها وارد می‌کند.
این فعال صنعتی با اشاره به دشواری ارائه آمار دقیق از میزان مطالبات گفت که اطلاعات موجود در انجمن به‌طور کامل به‌روز نیست؛ با این حال، انباشت تابلوهای آماده و دشواری وصول مطالبات، از مشکلات جدی بخشی از تولیدکنندگان این صنعت است.
ضرورت تسریع تعدیل نرخ ارز به قراردادهای تولیدکنندگان
این مسئول انجمن در ادامه، به ریسک‌های ناشی از تغییرات نرخ ارز در قراردادهای تولید تابلوهای برق اشاره کرد و گفت: تولیدکنندگان در قراردادهایی که با قیمت‌های مشخص منعقد می‌کنند، در معرض افزایش هزینه‌های تأمین تجهیزات و مواد اولیه قرار دارند.
به گفته وی، در برخی قراردادها سازوکارهایی برای تعدیل قیمت در نظر گرفته شده است، اما روش‌های تعدیل مورد استفاده در قراردادهای پیمانکاری، لزوماً به تولیدکنندگان تابلوهای برق تسری پیدا نمی‌کند.
او با بیان اینکه تولیدکنندگان این صنعت نیز با همان ریسک‌های ناشی از نوسانات ارزی مواجه‌اند، خواستار توجه تشکل‌های پیمانکاری و طرف‌های قرارداد به این مسئله شد.
وی تأکید کرد که اصلاح سازوکار تعدیل قیمت‌ها و پیش‌بینی روشن‌تر آثار تغییرات نرخ ارز در قراردادها می‌تواند از انتقال یک‌طرفه ریسک‌ها به تولیدکنندگان جلوگیری کند.
نوسازی پست‌های برق و ظرفیت شرکت‌های داخلی
در بخش دیگری از نشست، موضوع نوسازی پست‌های برق و استفاده از توان شرکت‌های داخلی مطرح شد.
رئیس هیات مدیره انجمن صنفی کارفرمایی تولیدکنندگان تابلوهای برق ایران با اشاره به قدمت برخی پست‌های برق کشور گفت که در سال‌های گذشته اقداماتی برای نوسازی این تأسیسات آغاز شده، اما این روند در شرایط اخیر با مشکلاتی مواجه شده است.
وی توضیح داد که نوسازی پست‌های برق تنها به تعویض تابلو محدود نمی‌شود و ممکن است تغییر و به‌روزرسانی تجهیزات جانبی، سینی‌های کابل و بخش‌های دیگر تأسیسات را نیز دربر بگیرد. این عملیات در برخی موارد در شرایطی انجام می‌شود که ضرورت تداوم تأمین برق، پیچیدگی و حساسیت کار را افزایش می‌دهد.
او با تأکید بر توانمندی شرکت‌های داخلی گفت: تولیدکنندگان ایرانی ظرفیت لازم برای مشارکت در طرح‌های نوسازی و توسعه زیرساخت‌های برق را دارند و استفاده از این ظرفیت می‌تواند به تقویت تولید داخلی کمک کند.
تولید تجهیزات نیروگاه‌های خورشیدی و چالش سرمایه‌گذاری
گرامی در ادامه به توسعه نیروگاه‌های خورشیدی اشاره کرد و گفت: در این حوزه، بخشی از تجهیزات از جمله تابلوهای برق و سیم و کابل در داخل کشور تولید می‌شود، اما در زمینه برخی تجهیزات اصلی مانند پنل‌ها و اینورترها، وابستگی به واردات همچنان قابل‌توجه است.
به گفته وی، افزایش نرخ ارز و رشد هزینه‌های تأمین تجهیزات، هزینه سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌های خورشیدی را بالا برده است. هم‌زمان، کاهش قیمت فروش برق سبز در بورس نیز می‌تواند انگیزه سرمایه‌گذاری در این حوزه را تحت تأثیر قرار دهد.
او با اشاره به ظرفیت شرکت‌های داخلی برای تأمین بخشی از تجهیزات مورد نیاز این پروژه‌ها تأکید کرد که در اجرای طرح‌های بزرگ باید توان تولید داخل و کیفیت محصولات ایرانی مورد توجه قرار گیرد.
وی همچنین با اشاره به تجربه برخی پروژه‌ها گفت که واردات تجهیزات کامل، بدون ارزیابی کافی از توان تولیدکنندگان داخلی، ممکن است موجب تحمیل هزینه‌های اضافی و از دست رفتن فرصت‌های توسعه صنعتی شود.
حمایت از نخبگان و شرکت‌های دانش‌بنیان
رئیس هیات مدیره انجمن صنفی کارفرمایی تولیدکنندگان تابلوهای برق ایران ، استفاده از ظرفیت نخبگان و شرکت‌های دانش‌بنیان را یکی از عوامل مهم توسعه صنعت برق دانست و گفت: بسیاری از دستاوردهای فنی این صنعت حاصل تلاش مهندسان و متخصصانی است که در شرکت‌های داخلی فعالیت می‌کنند.
وی با اشاره به نمونه‌هایی از تجهیزات تولیدشده در داخل کشور اظهار کرد که برخی محصولات ایرانی با هزینه‌ای به‌مراتب کمتر از نمونه‌های خارجی و با کیفیت فنی رقابتی تولید می‌شوند.
به گفته وی، بهره‌گیری از توان تخصصی مهندسان و توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان باید در سطوح مختلف تصمیم‌گیری مورد توجه قرار گیرد تا ظرفیت‌های موجود در بخش تولید، به شکل مؤثرتری در خدمت توسعه صنعت قرار گیرد.
حضور انجمن و تولیدکنندگان در نمایشگاه صنعت برق
در پایان این نشست، به حضور انجمن سازندگان تابلوهای برق ایران و اعضای آن در نمایشگاه صنعت برق اشاره شد.
به گفته مسئولان انجمن، در سال‌های اخیر تلاش شده است تولیدکنندگان تابلوهای برق در فضایی متمرکزتر در نمایشگاه حضور پیدا کنند تا امکان معرفی محصولات و توانمندی‌های این صنعت فراهم شود.
بر اساس اعلام مطرح‌شده در نشست، بخش عمده تولیدکنندگان تابلوهای برق امسال در سالن 38B حضور خواهند داشت و غرفه انجمن نیز در همین سالن قرار دارد.
انجمن سازندگان تابلوهای برق ایران از فعالان صنعت، متخصصان و بازدیدکنندگان دعوت کرده است با حضور در این سالن، از نزدیک با ظرفیت‌ها، محصولات و دستاوردهای تولیدکنندگان داخلی آشنا شوند.
