غولهای فناوری در جستوجوی برق اختصاصی؛
شبکه برق آمریکا زیر فشار هوش مصنوعی
پایگاه خبری افق و اقتصاد-رشد انفجاری مراکز داده و رقابت غولهای فناوری برای توسعه هوش مصنوعی، شبکه برق آمریکا را با موج تازهای از تقاضا روبهرو کرده است؛ موجی که فراتر از ظرفیت برنامهریزی سنتی شبکه حرکت میکند و شرکتهایی مانند مایکروسافت، آمازون، گوگل و متا را به سمت تأمین مستقیم برق، احیای نیروگاههای هستهای و سرمایهگذاری در ظرفیتهای اختصاصی تولید انرژی سوق داده است.
به گزارش پایگاه خبری افق و اقتصاد ؛ شبکه برق آمریکا در آستانه یکی از جدیترین آزمونهای چند دهه اخیر قرار گرفته است؛ آزمونی که محرک اصلی آن نه صنایع سنتی، بلکه رشد پرشتاب هوش مصنوعی، مراکز داده و پردازشهای عظیم دیجیتال است.
افزایش تقاضای برق ناشی از توسعه مدلهای هوش مصنوعی، شرکتهای بزرگ فناوری را به این جمعبندی رسانده که اتکا به شبکه عمومی برق، دیگر برای پاسخگویی به نیازهای آینده کافی نیست.
نشانههای این تغییر رویکرد از هماکنون در تصمیمات راهبردی غولهای فناوری دیده میشود.
مایکروسافت بهتازگی قراردادی ۲۰ ساله برای راهاندازی مجدد نیروگاه هستهای تری مایل آیلند امضا کرده است؛ نیروگاهی که از سال ۲۰۱۹ غیرفعال بوده است.
آمازون نیز با پرداخت ۶۵۰ میلیون دلار، یک پردیس مرکز داده را در مجاورت ایستگاه هستهای ساسکوهانا در پنسیلوانیا خریداری کرده تا دسترسی مستقیمتری به برق پایدار داشته باشد.
در همین حال، گوگل با شرکت کایروس پاور برای استفاده از راکتورهای مدولار کوچک وارد توافق شده و متا نیز درخواستهایی برای تأمین تا چهار گیگاوات ظرفیت هستهای جدید ارائه کرده است.
این اقدامات نشان میدهد ارزشمندترین شرکتهای فناوری جهان، مسئله برق را به یکی از اولویتهای راهبردی خود تبدیل کردهاند.
کارشناسان معتقدند شبکه برق آمریکا برای قرنی متفاوت طراحی شده است؛ دورهای که رشد مصرف برق سالانه حدود یک تا دو درصد بود و شرکتهای برق میتوانستند توسعه تولید و انتقال را با افقهای بلندمدت برنامهریزی کنند. اما هوش مصنوعی این الگو را برهم زده است.
بر اساس برخی پیشبینیهای صنعتی، سرمایهگذاری مورد نیاز برای مراکز داده هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۰ به چندین تریلیون دلار خواهد رسید.
همچنین انتظار میرود تقاضای برق مراکز داده در جهان تا پایان دهه جاری نسبت به سال ۲۰۲۳ رشد بسیار قابل توجهی داشته باشد.
این رشد ناگهانی، فشار سنگینی بر شبکهای وارد کرده که نه از نظر ظرفیت تولید، نه از نظر خطوط انتقال و نه از نظر فرایندهای اتصال، برای چنین شتابی آماده نبوده است.
در آمریکا، بسیاری از پروژههای جدید تولید و مصرف برق برای اتصال به شبکه در صف انتظار قرار دارند. گزارشهایی از آزمایشگاه برکلی نشان میدهد بخش قابل توجهی از درخواستهای اتصال به شبکه در نهایت لغو میشوند؛ زیرا ظرفیت شبکه برای پذیرش آنها کافی نیست.
برخی تحلیلگران نیز هشدار دادهاند که بخش بزرگی از مراکز داده برنامهریزیشده در آمریکا ممکن است هرگز ساخته نشوند؛ نه به دلیل نبود سرمایه یا نبود تقاضا، بلکه به دلیل محدودیت در تأمین برق مطمئن.
رفتار شرکتهای ابرمقیاس نیز مؤید همین نگرانی است. مایکروسافت برای احیای ظرفیت هستهای هزینه میکند، آمازون به مجاورت نیروگاه هستهای میرود، گوگل به دنبال راکتورهای کوچک مدولار است و متا برای ظرفیت هستهای جدید برنامهریزی میکند.
این تصمیمات نشان میدهد شرکتهای فناوری، تأمین برق را دیگر یک خدمت عمومی بدیهی نمیدانند، بلکه آن را بخشی از زنجیره راهبردی توسعه هوش مصنوعی تلقی میکنند.
به بیان دیگر، رقابت آینده در حوزه هوش مصنوعی فقط رقابت بر سر تراشه، داده و الگوریتم نیست؛ بلکه رقابت بر سر برق پایدار، ظرفیت شبکه و دسترسی تضمینشده به انرژی است.
جهتگیری جدید غولهای فناوری نشان میدهد آنها نسبت به توان شبکه برق موجود برای پاسخگویی به نیازهای پنج تا ۱۰ سال آینده تردید جدی دارند.
به همین دلیل، میلیاردها دلار سرمایهگذاری برای دور زدن محدودیتهای شبکه، ایجاد ظرفیت اختصاصی و تضمین برق مورد نیاز مراکز داده در دستور کار قرار گرفته است.
این تحولات پیام روشنی برای سیاستگذاران انرژی دارد: در عصر هوش مصنوعی، شبکه برق دیگر صرفاً زیرساختی پشتیبان نیست؛ بلکه به یکی از تعیینکنندهترین مؤلفههای قدرت اقتصادی، امنیت فناوری و رقابت پذیری کشورها تبدیل شده است.
