رئیس سازمان حفاظت محیط زیست:
امنیت ملی با امنیت محیط زیست در هم تنیده است
پایگاه خبری افق و اقتصاد-معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، با تشریح مهمترین اقدامات این سازمان در حوزههای مقابله با گردوغبار، آلودگی هوا، حفاظت از تالابها، مدیریت پسماند و تنوع زیستی، تأکید کرد که امنیت ملی بدون امنیت محیط زیست محقق نمیشود و حل چالشهای محیط زیستی کشور نیازمند همکاری دستگاههای اجرایی، مشارکت مردم و مطالبهگری رسانهها است.
به گزارش پایگاه خبری افق و اقتصاد ؛ شینا انصاری، معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، در نشست خبری به مناسبت هفته محیط زیست، با اشاره به نقش رسانهها در حوزه محیط زیست اظهار کرد: رسانههای محیط زیستی تنها نقش اطلاعرسانی ندارند، بلکه پیشران و خط مقدم حفاظت از محیط زیست هستند و پیوند میان جامعه و محیط زیست را برقرار میکنند.
رسانهها پل ارتباطی میان حاکمیت، دولت و جامعه هستند و بدون رسانههای پویا، تحقق اصل پنجاهم قانون اساسی امکانپذیر نخواهد بود.
امسال هفته محیط زیست در شرایطی برگزار میشود که کشور دو جنگ را پشت سر گذاشته است؛ جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان.
این رخدادها علاوه بر خسارتهای انسانی، اقتصادی و آسیب به زیرساختها و میراث فرهنگی، خسارات قابل توجهی نیز به محیط زیست کشور وارد کردهاند؛ از آتشسوزیها گرفته تا آلودگیهای ناشی از تخریب تأسیسات و مستحدثات.
انصاری با تأکید بر ارتباط مستقیم محیط زیست و امنیت ملی گفت: این شرایط نشان میدهد که محیط زیست کاملاً با امنیت ملی گره خورده است و بدون آب سالم، هوای پاک، خاک حاصلخیز و تنوع زیستی پایدار، نمیتوان از امنیت پایدار سخن گفت.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست خاطرنشان کرد: با وجود همه مشکلات و تنگناها، کارکنان سازمان حفاظت محیط زیست در این دوره در کنار مردم و برای ایران ایستادند و حتی در دوران آتشبس نیز فعالیتها و مأموریتهای سازمان متوقف نشد.
شعار جهانی روز محیط زیست در سال جاری اکنون زمان اقدام است انتخاب شده که با رویکرد و برنامههای ما در سازمان محیطزیست همخوانی دارد.
وی با اشاره به مهمترین اقدامات انجامشده در حوزه مقابله با گرد و غبار اظهار کرد: برنامه جامع مقابله با گرد و غبار به تصویب دولت رسیده و عملیات اجرایی در کانونهای بحرانی و اولویتدار آغاز شده است.
همچنین برای تقویت توان مقابله با آتشسوزیها، پیشنهاد ایجاد یگان ویژه اطفای حریق ارائه شده است.
انصاری در ادامه با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه آلودگی هوا گفت: حتی در شرایط جنگی نیز پایش آلودگی هوا متوقف نشد.
کارگروه ملی آلودگی هوا تاکنون ۱۴ جلسه برگزار کرده و با پیگیریهای صورت گرفته، ۱۲ قرارداد جمعآوری گازهای مشعل به مرحله اجرا رسیده است که نتیجه آن کاهش حدود ۱۲ میلیون مترمکعب فلرسوزی بوده است.
همچنین ۵۳۰ هزار دستگاه خودروی فرسوده اسقاط شده و منشأیابی ذرات معلق تهران نیز با همکاری دانشگاهها در حال انجام است.
وی درباره اقدامات صورت گرفته در حوزه تالابها گفت: پایش مستمر منابع آب زیرزمینی، پیگیری حقابههای زیستمحیطی و اخذ اسناد مالکیت تالابها از جمله برنامههای سازمان بوده است که تاکنون برای ۱۸ تالاب اسناد مالکیت اخذ شده است.
همچنین اطلس زیستبوم دریای خزر نیز تهیه شده است.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به حوزه مدیریت پسماند اظهار کرد: کارگروه ملی پسماند تاکنون ۹ جلسه برگزار کرده و آییننامههای مرتبط با تکالیف برنامه هفتم توسعه در حوزه پسماند، گردوغبار و ارزشگذاری خدمات اکوسیستمی در حال تدوین و پیگیری است.
رویکرد اصلی ما توسعه بازچرخانی، بازیافت و اقتصاد چرخشی است که میتواند زمینهساز اشتغال سبز باشد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به حوزه تنوع زیستی پرداخت و گفت: برنامهای مشتمل بر ۹۷ اقدام در این حوزه تدوین شده است.
هوشمندسازی برخی مناطق حفاظتشده، ایمنسازی کریدورهای عبور یوز آسیایی، توسعه بانک ژن حیاتوحش و تکمیل نقشههای پراکنش گونهها از جمله اقدامات انجام شده است.
انصاری با قدردانی از محیطبانان و نیروهای حفاظتی کشور اظهار کرد: محیطبانان در روزهای جنگ با تعهد و ایثار در میدان حضور داشتند و در همکاری با سایر دستگاههای اجرایی نقش مؤثری در اطفای حریق و حفاظت از زیستگاهها ایفا کردند.
وی با اشاره به اقدامات بینالمللی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: در حوزه دیپلماسی محیط زیستی تلاش کردیم حضور فعالی داشته باشیم و آثار مخرب جنگ بر اکوسیستمها را در مجامع بینالمللی مطرح کنیم.
همچنین مستندسازی علمی خسارات محیط زیستی جنگ ۱۲ روزه به پایان رسیده و برای پیگیریهای حقوقی به معاونت حقوقی ریاستجمهوری ارسال شده است.
مستندسازی خسارات جنگ رمضان نیز در دستور کار قرار دارد تا بتوانیم از حقوق محیط زیستی کشور دفاع کنیم.
در جریان جنگ ۱۲ روزه حدود ۹ هزار هکتار از عرصههای طبیعی کشور دچار حریق و خسارت شد. همچنین در جنگ رمضان تعدادی از پاسگاهها و تجهیزات محیطبانی در ۱۳ استان کشور آسیب دیدند که در حال مستندسازی است.
تقویت نظارت میدانی، ارتباط مستقیم با ذینفعان، توسعه همکاریهای بینبخشی و انتقال خدمات سازمان به پنجره واحد هوشمند از جمله برنامههای در دست اجرا است.
انصاری همچنین از تدوین برنامه درسی ملی محیط زیست خبر داد و گفت: سه عنوان آموزشی محیط زیست در برنامه آموزش کارکنان دولت گنجانده شده است.
گفتوگو با جامعه و نهادهای مردمی را رکن اصلی توسعه گفتمان محیط زیست میدانیم و معتقدیم مسیر حفاظت از محیط زیست با مشارکت همه اقشار جامعه هموارتر خواهد شد.
پیام ما در هفته محیط زیست این است که امنیت ملی بدون امنیت محیط زیست ممکن نیست و هر اقدامی که به افزایش تابآوری و گسترش مشارکت اجتماعی منجر شود، میتواند به ساختن ایرانی امنتر کمک کند.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به وضعیت منابع آبی کشور اظهار کرد: با وجود برخی بارشهای مناسب در تعدادی از استانها، همچنان با کمبارشی مواجه هستیم.
نباید بارشهای مقطعی به عنوان منابع آبی جدید تلقی شود و تصور توسعه بیشتر سطح زیر کشت را ایجاد کند. هنوز بسیاری از تالابهای کشور حقابه واقعی خود را دریافت نکردهاند.
مسائل محیط زیستی پیچیده و انباشته هستند و در کوتاهمدت قابل حل نیستند. سازمان حفاظت محیط زیست به تنهایی قادر به رفع این مشکلات نیست و نیازمند همکاری دستگاههای اجرایی و مشارکت مردم و رسانهها هستیم. اگر در این دو سطح به توافق و همراهی برسیم، امکان پیشبرد مؤثرتر برنامهها فراهم خواهد شد.
انصاری با اشاره به موضوع کیفیت سوخت گفت: تلاش کردهایم تعارفات سیاسی را کنار بگذاریم و گزارشهای شفاف ارائه کنیم. رویکرد سازمان مطالبهگری شفاف و صریح در حوزه مسائل محیط زیستی است.
وی در پایان از پیگیری اصلاح قانون حمل سلاح خبر داد و گفت: این موضوع با جدیت از سوی سازمان حفاظت محیط زیست و کمیسیونهای مرتبط مجلس پیگیری شده و آماده طرح در صحن مجلس است.
در متن اصلاحی، مواردی برای افزایش حمایتهای قضایی از محیطبانان پیشبینی شده که امیدواریم به بهبود وضعیت این قشر کمک کند.
انصاری در پاسخ به سؤالی درباره آخرین وضعیت دریاچه ارومیه گفت: برنامهریزیهای مشترکی با وزارت جهاد کشاورزی برای کمک به احیای این دریاچه انجام شده است.
ساماندهی و حذف چاههای غیرمجاز، مدیریت برداشت منابع آب و مهار سر دهنه رودخانهها و سرشاخههای ورودی به دریاچه از جمله محورهای مورد پیگیری است.
موضوع احیای دریاچه ارومیه در کارگروه استانی مربوطه که به ریاست استاندار آذربایجان غربی تشکیل میشود، به صورت مستمر دنبال میشود و سازمان حفاظت محیط زیست نیز پیگیر اجرای مصوبات و برنامههای مرتبط است.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به نقش جوامع محلی در حفاظت از منابع طبیعی اظهار کرد: توجه به معیشت جوامع محلی از رویکردهای اصلی ماست.
در کنار اجرای یک پروژه بینالمللی، برنامههایی برای آموزش و توانمندسازی جوامع محلی در دست اجراست تا این جوامع بتوانند در تأمین و حفاظت از حقابههای زیستمحیطی نقش مؤثرتری ایفا کنند.
وی درباره اهداف اجلاسهای جهانی تغییر اقلیم نیز گفت: هدف اصلی برگزاری سالانه اجلاس جهانی تغییر اقلیم کاهش مصرف سوختهای فسیلی و محدود کردن انتشار گازهای گلخانهای است.
با این حال، در طول جنگ تحمیلی سوم، حمله رژیم صهیونیستی و آمریکا سبب انتشار کربن به اندازه ردپای کربن ۶۰ کشور شد ما نیز در تمام مکاتبات این موضوع را اعلام کردیم و جنایت محیطزیستی را هشدار دادیم.
وی در پاسخ به پرسشی درباره اقدامات محیط زیستی پس از پایان بحرانها و حوادث گسترده اظهار کرد: پایش و مدیریت مناطق آسیبدیده، بهویژه مناطقی که با آلودگیهای نفتی و سایر آلایندهها مواجه شدهاند، از اولویتهای سازمان است. در همین راستا دستورالعملهای تخصصی لازم تهیه شده و برنامههای پایش و ارزیابی آثار محیط زیستی در دستور کار قرار گرفته است.
در دوره پسابحران، ارزیابی مستمر وضعیت محیط زیستی مناطق آسیبدیده، کنترل آلودگیها و همچنین توسعه راهکارهای مرتبط با انرژیهای پاک و کاهش آثار مخرب زیستمحیطی از جمله موضوعاتی است که با جدیت دنبال خواهد شد.
معاون رئیس جمهور در بخش دیگرب از سخنان خود از تدوین سازوکار جدیدی میان ایران و عمان برای ارائه خدمات دریایی، ایمنی و زیستمحیطی به کشتیهای عبوری از تنگه هرمز خبر داد؛ طرحی که در چارچوب حقوق بینالملل و با توجه به حاکمیت دو کشور بر این آبراه راهبردی طراحی شده است.
در نشست بررسی ابعاد حقوقی و اجرایی این طرح، اعلام شد یکی از محورهای اصلی سازوکار جدید، ارائه خدمات مرتبط با حفاظت از محیط زیست دریایی، راهنمایی ناوبری، عملیات جستوجو و نجات و مدیریت آلودگیهای دریایی است.
به گفته مسئولان، این خدمات با همکاری ایران و عمان به کشتیهای عبوری از تنگه هرمز ارائه خواهد شد.
در این نشست تأکید شد تنگه هرمز به طور کامل در محدوده آبهای تحت حاکمیت و نظارت ایران و عمان قرار دارد و دو کشور بر اساس قواعد حقوق بینالملل از اختیارات لازم برای مدیریت و ارائه خدمات در این آبراه برخوردار هستند.
انصاری با تشریح وضعیت حقوقی تنگه هرمز گفت: در باریکترین نقطه، عرض تنگه هرمز حدود ۲۱ مایل دریایی است و با توجه به تقسیمات حقوق دریاها، تمام این محدوده در دریای سرزمینی یا منطقه نظارت ایران و عمان قرار میگیرد.
وی با رد برخی ادعاها درباره حاکم بودن نظام عبور ترانزیتی در تنگه هرمز، تصریح کرد: بر اساس کنوانسیونهای موجود حقوق بینالملل دریاها، رژیم حقوقی حاکم بر این منطقه عبور بیضرر است و فعالیتهایی نظیر ایجاد آلودگی زیستمحیطی، عملیات نظامی، صید و ماهیگیری یا سایر اقداماتی که ناقض این اصل باشد، میتواند مشمول محدودیتها و مسئولیتهای حقوقی شود.
در صورت وقوع خسارتهای زیستمحیطی یا ایجاد آلودگی، کشورهای ساحلی حق دارند علاوه بر مطالبه جبران خسارت، هزینه خدماتی را که برای تأمین ایمنی دریانوردی، حفاظت محیط زیست و پشتیبانی از کشتیهای عبوری ارائه میکنند، دریافت کنند.
به گفته وی، سازوکار اجرایی این نظام جدید با همکاری ایران و عمان تنظیم خواهد شد و تمامی اقدامات پیشبینیشده در چارچوب قواعد و مقررات شناختهشده حقوق بینالملل دریاها قرار دارد.
